طرز تهیه شیرینی کاک کرمانشاهی اصیل و بازاری
شیرینی کاک یکی از مشهورترین و خوشطعمترین سوغاتیهای سنتی کرمانشاه است که از لایههای خمیر بسیار نازک، پودر قند و هل معطر تهیه میشود. بافت بسیار ترد و سبک این شیرینی در کنار عطر روغن حیوانی کرمانشاهی، آن را به گزینهای بینظیر برای پذیرایی و صرف در کنار چای تبدیل کرده است. در این دستور، شیوه پخت خانگی کاک روی ساج یا پشت تابه با تمام نکات طلایی ارائه شده است.
تعداد: ۸ تا ۱۰ نفر | زمان آمادهسازی: ۱ ساعت و ۳۰ دقیقه | زمان پخت: ۳۰ دقیقه | زمان کل: ۲ ساعت | درجه سختی: متوسط
مواد لازم
- ۳۰۰ گرم آرد سفید قنادی — حدود ۲ تا ۲.۵ پیمانه، ترجیحاً ۲ تا ۳ بار الکشده
- ۱ عدد تخممرغ — همدمای محیط
- ۵۰ گرم روغن حیوانی کرمانشاهی یا کره — آبشده و ولرم
- ۱/۲ پیمانه آب ولرم — حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیلیتر
- ۱/۲ قاشق چایخوری خمیر مایه فوری — تازه و فعال
- ۱/۲ قاشق چایخوری شکر — برای فعالسازی خمیر مایه
- ۱/۴ قاشق چایخوری نمک — برای تعادل طعم خمیر
- ۱۵۰ گرم پودر قند — کاملاً الکشده و نرم برای لایهها
- ۱ قاشق غذاخوری پودر هل سبز — ترجیحاً تازه آسیابشده
- ۵۰ گرم پودر بادام یا پودر گردو — بسیار نرم و آسیابشده
- ۲ قاشق غذاخوری پودر پسته — برای تزیین نهایی
طرز تهیه
- در یک کاسه کوچک، آب ولرم، شکر و خمیر مایه فوری را مخلوط کرده و درب آن را بپوشانید تا حدود ۷ تا ۱۰ دقیقه بماند و روی آن کف کند.
- در یک کاسه بزرگ، تخممرغ، نمک و روغن حیوانی آبشده را با همزن دستی مخلوط کنید تا یکدست شوند. سپس مایه خمیر عملآمده را اضافه کنید.
- آرد الکشده را کمکم به مواد اضافه کرده و ابتدا با لیسک و سپس با دست مخلوط کنید تا خمیری لطیف و بدون چسبندگی به دست آید. در صورت نیاز مقدار بسیار کمی آرد یا آب اضافه کنید.
- خمیر را روی سطح کار به مدت ۱۰ دقیقه ورز دهید تا کاملاً کشسانی و لطیف شود. سپس خمیر را در ظرفی چربشده قرار داده، روی آن را با سلفون بپوشانید و به مدت ۱ ساعت در جای گرم استراحت دهید.
- برای مواد میانی، پودر قند، پودر هل و پودر بادام را با هم کاملاً مخلوط کرده و کنار بگذارید.
- خمیر ورآمده را به گلولههای کوچک (چانه) به اندازه یک گردوی درشت (حدود ۲۰ تا ۲۵ گرم) تقسیم کنید و روی آنها را بپوشانید تا خشک نشوند.
- پشت یک تابه بزرگ چدنی یا ساج را روی شعله بسیار ملایم گاز قرار دهید تا کاملاً داغ شود. نیازی به چرب کردن سطح تابه نیست.
- روی سطح کار کمی آرد بپاشید و با وردنه باریک (ترجیحاً چوب وردنه مخصوص باقلوا)، هر چانه را تا جای ممکن نازک باز کنید، به طوری که سطح کار از پشت خمیر دیده شود.
- خمیر بسیار نازک را با احتیاط روی پشت تابه داغ بیندازید. حدود ۱۵ تا ۲۰ ثانیه زمان دهید تا روی خمیر حباب بزند و از حالت خامی خارج شود، سپس آن را برگردانید تا طرف دیگر هم چند ثانیه گرما ببیند (خمیر نباید برشته و خشک شود، باید منعطف بماند).
- نان داغ را فوراً از روی تابه برداشته و روی میز بگذارید. بلافاصله مقداری از مخلوط پودر قند، هل و بادام روی تمام سطح آن پخش کنید.
- نان را تا زمانی که گرم است سریع و محکم رول کنید. با دست کمی روی رول فشار دهید تا به هم بچسبد و لایهها تثبیت شوند.
- با یک چاقوی تیز، رول را به صورت اریب با فواصل ۳ سانتیمتری برش بزنید و روی آنها پودر پسته بپاشید. همین کار را برای تمام چانهها تکرار کنید و اجازه دهید کاکها کاملاً خنک شوند.
نکات مهم
- سرعت عمل در این شیرینی حیاتی است؛ اگر نان روی ساج زیاد بماند خشک و شکننده میشود و حین رول کردن ترک میخورد.
- برای نازک شدن فوقالعاده خمیر میتوانید علاوه بر آرد، از نشاسته ذرت هنگام وردنهکشی استفاده کنید.
- استفاده از روغن حیوانی کرمانشاهی اصل طعم و عطر این شیرینی را دقیقاً مشابه نمونه بازاری آن میکند.
- شیرینی کاک را پس از خنک شدن کامل، در ظرف دربسته و جای خشک و خنک نگهداری کنید تا تردی لایههای آن حفظ شود.
سوالات متداول
تفاوت کاک کرمانشاه با یوخه شیراز چیست؟
هر دو شیرینی ساختار بسیار شبیه و لایهای دارند، اما ضخامت خمیر کاک کرمانشاه معمولاً کمی نازکتر است و در تهیه آن اصالتاً از روغن حیوانی استفاده میشود، در حالی که در یوخه ممکن است ضخامت لایهها کمی بیشتر بوده و تنوع ادویهها متفاوت باشد.
چرا موقع رول کردن، خمیر کاک میشکند؟
دلیل اصلی این اتفاق پختن بیش از حد خمیر روی تابه است. خمیر باید تنها در حد نیمپز شدن و از دست دادن حالت خامی روی حرارت بماند و سریعاً تا داغ است رول شود.
آیا میتوان کاک را بدون فر تهیه کرد؟
بله، روش اصیل و سنتی پخت کاک دقیقاً بدون فر و روی ساج یا پشت تابه انجام میشود و این شیرینی اساساً نیازی به پخت در فر ندارد.
