طرز تهیه کیک یزدی سنتی و بازاری
کیک یزدی یکی از اصیلترین و محبوبترین شیرینیهای سنتی ایران است که با عطر دلنشین هل و گلاب شناخته میشود. این کیک با بافت اسفنجی، نرم و رویه برشته و گنبدیشکل خود پای ثابت پذیراییها و دورهمیهای عصرانه همراه با چای تازه دم است. با رعایت دقیق نسبتها و چند نکته ساده دمایی، میتوانید کیک یزدی خوشعطر و با کیفیتی کاملاً مشابه شیرینیفروشیها در خانه تهیه کنید.
تعداد: ۱۲ تا ۱۵ عدد | زمان آمادهسازی: ۲۰ دقیقه | زمان پخت: ۲۵ دقیقه | زمان کل: ۴۵ دقیقه | درجه سختی: متوسط
مواد لازم
- ۳۰۰ گرم آرد سفید قنادی — حدود دو لیوان دستهدار فرانسوی، الک شده
- ۲۰۰ گرم شکر — حدود یک لیوان دستهدار فرانسوی
- ۳ عدد تخم مرغ — به دمای محیط رسیده
- ۱۵۰ گرم ماست غلیظ و شیرین — حدود نصف لیوان، بدون آب
- ۱۷۵ گرم روغن مایع — حدود سه چهارم لیوان
- ۲ قاشق غذاخوری گلاب باکیفیت — برای عطر بهتر
- ۱ قاشق چایخوری پودر هل تازه آسیاب شده — الک شده و نرم
- ۱ قاشق غذاخوری سرصاف بیکینگ پودر — حدود ۱۰ گرم
- نصف قاشق چایخوری جوش شیرین — برای بافت بازاری و گنبدی شدن (قابل حذف در صورت تمایل)
- ۱ قاشق غذاخوری عسل یا شربت بار — جهت طلایی و خوشرنگ شدن رویه کیک
- به مقدار لازم گرم کنجد خام — برای تزیین روی کیک
طرز تهیه
- فر را با دمای ۲۰۰ درجه سانتیگراد روشن کنید تا به طور کامل گرم شود. در قالبهای مافین یا کیک یزدی، کپسولهای کاغذی مناسب قرار دهید.
- تخم مرغها، شکر و پودر هل را در کاسهای مناسب ریخته و با دور تند همزن برقی به مدت حدود ۵ دقیقه هم بزنید تا مایه کرمرنگ، کشدار و حجیم شود.
- عسل (یا شربت بار)، ماست، روغن مایع و گلاب را به ترتیب به مایه اضافه کنید و پس از افزودن هر کدام، در حد مخلوط و یکدست شدن حدود ۳۰ ثانیه با دور کند همزن بزنید.
- آرد، بیکینگ پودر و جوش شیرین را با هم مخلوط کرده و سه بار الک کنید. سپس مخلوط آرد را در دو تا سه مرحله به مایه تخممرغی اضافه نمایید و با لیسک یا دور کند همزن به آرامی در یک جهت فولد کنید تا گلولههای آرد باز شده و مایهای یکدست به دست آید.
- مایه کیک را درون قیف یا با استفاده از قاشق داخل کپسولها بریزید؛ به طوری که حدود دو سوم حجم هر قالب پر شود و فضای کافی برای پف کردن باقی بماند.
- یک چاقو یا لیسک کوچک را به روغن مایع آغشته کنید و روی سطح مایه هر کیک یک علامت ضربدر (+) ایجاد کنید. سپس مقداری کنجد روی هر کدام بپاشید.
- قالب را درون فر از قبل گرم شده با دمای ۲۰۰ درجه سانتیگراد به مدت ۱۰ دقیقه قرار دهید تا مایه سریع پف کرده و قلهای شود، سپس دمای فر را به ۱۸۰ درجه سانتیگراد کاهش دهید و اجازه دهید ۱۵ دقیقه دیگر بپزد تا مغزپخت و روی آن کاملاً طلایی شود.
- پس از پایان پخت و اطمینان از مغزپخت شدن با خلال دندان، قالب را از فر خارج کرده و اجازه دهید کیکها کاملاً خنک شوند، سپس در ظرف دربسته نگهداری کنید.
نکات مهم
- برش زدن سطح مایه کیک با چاقوی چرب شده راز اصلی ترک خوردن و شکل گنبدی سنتی کیک یزدی است.
- داغ بودن اولیه فر اهمیت بالایی در ایجاد شکاف و گنبدی شدن سریع کیک دارد؛ حتما فر را از حداقل ۱۵ دقیقه قبل به خوبی گرم کنید.
- استفاده از ماست چکیده و بدون ترشی باعث مرطوب ماندن و بافت نرم کیک یزدی میشود و نباید از شیر به جای ماست استفاده کرد.
- برای حفظ تازگی و نرمی، پس از خنک شدن کامل کیکها، آنها را در ظرف دربسته نگهداری کنید تا خشک نشوند.
سوالات متداول
چرا کیک یزدی من گنبدی شکل نشد و ترک نخورد؟
علت اصلی گنبدی نشدن، دمای پایین فر در دقایق اولیه پخت، بیش از حد پر نکردن قالبها و فراموش کردن ایجاد برش با چاقوی چرب روی مایه کیک است.
آیا میتوان جوش شیرین را از دستور کیک یزدی حذف کرد؟
بله، میتوانید جوش شیرین را حذف کرده و به جای آن مقدار بیکینگ پودر را کمی افزایش دهید، اما بافت سنتی، رنگ تیره و ترکهای بازاری کیک با وجود جوش شیرین بهتر حاصل میشود.
آیا میتوان به جای ماست از شیر در کیک یزدی استفاده کرد؟
خیر، بافت اصیل و منسجم کیک یزدی وابسته به اسیدیته و غلظت ماست است و جایگزین کردن آن با شیر باعث شل شدن خمیر و از بین رفتن بافت سنتی آن میشود.
